Żywienie dla Zdrowia
Od 1 stycznia 2026 roku w Polsce w każdym podmiocie leczniczym obowiązują nowe standardy żywienia zbiorowego. Zostały one wprowadzone na podstawie
Nowe zasady kontroli i żywienia mają na celu poprawę jakości wydawanych posiłków, a także zmniejszenie ryzyka wystąpienia niedożywienia u hospitalizowanych pacjentów. Ujednolicenie zasad żywienia pacjentów to podstawowy punkt w procesie leczniczym. Żywienie jest podstawą odpowiednio dopasowanej terapii, zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań okołooperacyjnych, skraca czas rekonwalescencji a także hospitalizacji. Wszelkie działania z zakresu edukacji żywieniowej, zwłaszcza konsultacje dietetyczne znacznie podwyższają poziom świadomości pacjentów, obniżają lęk związany z ewentualnymi ograniczeniami dietetycznymi. Mają także istotny wpływ na poprawę jakości świadczonych usług.
Szpital w Dębnie dostosowując się do nowych standardów zapewnia pacjentom hospitalizowanym konsultacje dietetyczną, zarówno na życzenie samego pacjenta, jak i ze wskazań lekarskich.
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-państwowy Instytut Badawczy opublikował ekspertyzę dotyczącą żywności ultraprzetworzonej wraz z oceną potencjalnego niekorzystnego działania na zdrowie człowieka.
Żywność ultraprzetworzona (UPF, ang. ultra-processed foods)- to produkty spożywcze i płynne wytwarzane przemysłowo, często z udziałem tanich składników. Proces technologiczny oraz skład tych produktów są zaprojektowane w celu zapewnienia wysokiej opłacalności (niski koszt produkcji, długi okres przydatności do spożycia oraz zdolność zastępowania innych grup żywności. Popularność i coraz większy ich udział w codziennej diecie wzmacnia wygoda użytkowania, wysoka smakowitość oraz intensywna promocja prowadzona przez największe koncerny. Stąd ich dynamiczny rozwój i wpływowy udział w dzisiejszej diecie konsumentów. W Polsce po 2020 roku wzrost sprzedaży UPF sięgnęła 71%. Wzrost świadomości zdrowotnej wśród społeczeństwa przegrywa z wygodą, łatwą dostępnością, smakiem i przestępna ceną tych produktów.
W Europie żywność wysokoprzetworzona dostarcza średnio około 25% dziennej energii w diecie.
Co niepokojące- żywność określana pojęciem "ultraprzetworzona" lub "wysokoprzetworzona" spełnia wszystkie warunki określone w umocowanej prawnie definicji żywności oraz wymagania określone w przepisach prawnych dotyczących bezpieczeństwa żywności.
Warto podkreślić, iż coraz więcej badań naukowych wykazuje, że nadmierne spożycie żywności wysokoprzetworzonej przyczynia się do rozwoju zmian/ zaburzeń procesów biologicznych, w tym m.in. stężenia lipidów w surowicy krwi, modyfikacji mikrobiomu jelit, stanu zapalnego, stresu oksydacyjnego.
Celem ekspertyzy jest przedstawienie aktualnego stanu wiedzy nt. żywności wysokoprzetworzonej w kontekście klasyfikacji, spożycia i wpływu na zdrowie człowieka- jako podstawa do podjęcia w Polsce działań na rzecz jej właściwego zdefiniowania i klasyfikowania.
Cały raport dostępny na stronie www.pzh.gov.pl/ekspertyza-nt-zywnosci-ultraprzetworzonej-wraz-z-ocena-potencjalnego-niekorzystnego-dzialania-na-zdrowie-czlowieka/
dietetyk Beata Podbereska
W załączniku zbiór diet i ciekawostek dietetycznych:
Zdrowe odżywianie to świadomy wybór zbilansowanych posiłków, oparty na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych oraz chudym białku. Kluczem jest regularność (4-5 posiłków co 3-4 godziny), ograniczenie cukru, soli i tłuszczów nasyconych oraz picie ok. 1,5-2 litrów wody dziennie. Takie nawyki wspierają odporność, energię i profilaktykę chorób.
Kluczowe zasady zdrowego odżywiania:
- Ograniczenie przetworzonej żywności: Unikaj słodyczy, fast foodów, produktów instant i nadmiaru soli.
- Regularność: Jedz posiłki w regularnych odstępach czasu (co 3-4 godziny), co zapobiega nagłym napadom głodu.
- Nawodnienie: Pij minimum 1,5 litra wody dziennie.
- Fundament to warzywa i owoce: Powinny stanowić większość codziennej diety (minimum 400 g dziennie), z przewagą warzyw.
- Węglowodany złożone: Wybieraj produkty pełnoziarniste, takie jak kasze, ryż brązowy, makarony pełnoziarniste i pieczywo razowe.
- Białko i tłuszcze:
Sięgaj po chude mięso, ryby (zwłaszcza morskie), rośliny strączkowe, orzechy oraz zdrowe oleje roślinne.
Co daje zdrowe odżywianie?
- Lepsze samopoczucie i więcej energii: Zapewnia organizmowi niezbędne witaminy i minerały.
- Utrzymanie prawidłowej masy ciała: Pomaga uniknąć nadwagi i otyłości.
- Profilaktyka chorób: Zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 i nowotworów.
- Zdrowsza skóra, włosy i paznokcie: Dostarcza składników odżywczych niezbędnych do regeneracji organizmu.
Pamiętaj, że zdrowe odżywianie to nie tymczasowa dieta, lecz długoterminowa zmiana nawyków żywieniowych.
W Polsce obowiazują trzy Piramidy Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej, dedykowane dla poszczególnych grup wiekowych: